De oude smokkelpaden langs de Belgisch-Franse grens krijgen opnieuw een plaats op de fietskaart. Menen en Halluin werken samen met vijf andere gemeenten aan een vernieuwde Kommiezenroute. Het project krijgt 40.000 euro Europese steun via Interreg. De opening is gepland voor het najaar van 2027.
Op het spoor van de blauwers
Boter en tabak waren ooit smokkelwaar in de grensstreek rond Menen. Wie zulke goederen clandestien de grens overbracht, werd in de streek een blauwer genoemd. De kommiezen, naar wie de fietsroute is vernoemd, waren douaniers die op de fiets patrouilleerden om smokkelaars te onderscheppen. De smokkel kende een bloeiperiode aan het einde van de negentiende eeuw en hield aan tot na de Tweede Wereldoorlog.
Ook voor hun werk staken veel inwoners de grens over. Belgen vonden een baan in de Noord-Franse textielindustrie, terwijl Franse seizoensarbeiders in de omgekeerde richting trokken. Die dagelijkse bewegingen en het industriële verleden langs de Leie maken deel uit van de geschiedenis die de deelnemende gemeenten opnieuw onder de aandacht willen brengen.
Van openingsfeest tot verdwenen wegwijzers
De eerste Kommiezenroute werd in 2000 ingewijd. Het openingsfeest trok zo’n 4.000 deelnemers. Het parcours volgde vanuit Menen de Leie en liep over oude smokkelpaden bij Wervicq-Sud, Bousbecque en Halluin. Via Rekkem en Lauwe keerden fietsers terug naar Menen.
In 2022 verdween de route uit het aanbod van Westtoer bij een herziening van de themafietsroutes. De bewegwijzering verdween, maar de stad Menen houdt het bestaande traject digitaal beschikbaar. Met de Europese steun kunnen Menen en Halluin nu samen met hun buurgemeenten een nieuw parcours uitwerken.
Zeven gemeenten werken aan het nieuwe parcours
Aan Belgische kant doen Menen en Wervik mee. Over de grens krijgt Halluin het gezelschap van Bousbecque, Wervicq-Sud, Linselles en Roncq. De partners mikken op een hoofdroute van ongeveer 50 kilometer, met ruimte voor extra fietslussen. Volgens de Menense schepen van Toerisme Peggy Coeman-Maerten zijn er sinds de aanleg van de oude route comfortabelere fietsverbindingen bijgekomen die de partners kunnen meenemen in het ontwerp.
De gemeenten willen inwoners de verhalen uit hun eigen streek laten herontdekken en bezoekers van buiten de regio laten kennismaken met de Leiestreek. Voor de opening in het najaar van 2027 hebben de partners opnieuw een volksfeest voor ogen.
Nu al op pad langs de Leie
Wie het bestaande traject wil fietsen, vindt de digitale routekaart bij Toerisme Menen. Die versie is 50 kilometer lang en vertrekt aan stadsmuseum ’t Schippershof in de Rijselstraat. Onderweg zijn er onverharde en smalle passages. De toeristische dienst raadt daarom een gravelbike of mountainbike aan.