In Spanje legden werknemers op woensdag 11 november 2026 het werk neer uit protest tegen de hoge woonkosten en de achterblijvende lonen. Het was de eerste algemene staking in veertien jaar die de twee grootste Spaanse vakbonden, CCOO en UGT, samen steunden. Ook huurdersverenigingen sloten zich aan.
Havens en autofabrieken voelen de staking
De 24 urenstaking begon om middernacht. Volgens de vakbonden was de deelname vooral groot in de havens en de auto-industrie. Sommige autofabrieken zouden volledig hebben stilgelegen. Ook in de afvalophaling, de vleesindustrie en de energiesector werd gestaakt. In de zorg en bij de post was de deelname volgens de bonden beperkter;
Ook reizigers merkten de gevolgen. Stakers blokkeerden toegangswegen naar Madrid, Barcelona en Valencia. In Barcelona werd ook een station geblokkeerd en in het zuiden was er actie bij de haven van Algeciras. Voor treinen en vluchten gold een minimumdienst. In tientallen steden stonden betogingen op het programma.
Een uithuiszetting in Madrid werd het gezicht van het protest
Aan de staking gingen weken van protest vooraf. Een van de aanleidingen was de uithuiszetting van Maricarmen Abascal, een 87-jarige vrouw uit Madrid. Nadat een vastgoedontwikkelaar haar gebouw had overgenomen, ging haar huur omhoog. Abascal kon het nieuwe bedrag niet betalen en moest haar woning verlaten. Na publieke verontwaardiging mocht ze terugkeren. Korte tijd later overleed ze in het ziekenhuis.
Haar verhaal gaf de wooncrisis een gezicht. Voor huurders die hun woning dreigen te verliezen, is de vraag hoe ze in hun buurt kunnen blijven wonen. Voor jongeren die op zichzelf willen wonen, speelt een andere vraag. Hoe vind je een woning als de huur een groot deel van je loon opslorpt? Volgens de cijfers die VRT NWS aanhaalt, ligt de gemiddelde huur op 1.176 euro per maand. Dat bedrag komt bijna overeen met het volledige gemiddelde loon van een jonge Spanjaard.
De wooncrisis zet druk op de verkiezingscampagne
Spanje heeft naar schatting zo’n 750.000 extra woningen nodig. Volgens de Spaanse centrale bank kan dat tekort tegen 2028 oplopen tot meer dan een miljoen. De vakbonden koppelen die schaarste aan de koopkracht van werknemers. Als de huur sneller stijgt dan het loon, blijft er elke maand minder over voor boodschappen, vervoer en andere vaste uitgaven. Daarom staan betaalbare huisvesting en hogere lonen samen op de agenda van de stakers.
De staking vond plaats minder dan drie weken voor de vervroegde parlementsverkiezingen van 29 november. De regering van premier Pedro Sánchez sprak haar steun uit voor het protest. Tegelijk houden de vakbonden ook zijn regering verantwoordelijk voor het woningtekort. Met de verkiezingen in zicht ligt er voor de Spaanse partijen een concrete vraag op tafel. Hoe zorgen ze ervoor dat mensen met hun loon een woning kunnen betalen?