Internationaal nieuws · iDance Radio · 9 november 2026
Het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) heeft bij de Zuid-Afrikaanse gemeenteraadsverkiezingen zijn slechtste verkiezingsresultaat ooit behaald. De partij van Nelson Mandela kwam uit op 30,76 procent, bijna 15 procentpunten minder dan bij de vorige lokale stembusgang. Het ANC blijft over heel Zuid-Afrika de grootste partij, terwijl de Democratische Alliantie in onder meer Johannesburg en Pretoria de eerste plaats overneemt.
Bijna 15 procentpunten verlies in vijf jaar
Zuid-Afrikanen kozen op woensdag 4 november hun lokale vertegenwoordigers. De kiescommissie maakte de resultaten op zondag 8 november bekend. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen, in 2021, haalde het ANC nog 45,59 procent van de stemmen. Die score was toen al een historisch dieptepunt. Ditmaal zakte de partij tot iets minder dan een derde van de stemmen. De opkomst steeg intussen van 45,9 procent in 2021 naar 52 procent.
De Democratische Alliantie (DA) eindigde als tweede met 24,64 procent. De MK-partij van voormalig president Jacob Zuma kwam bij haar eerste lokale verkiezingen op de derde plaats met 9,76 procent. De Economic Freedom Fighters (EFF) behaalden 6,22 procent en ActionSA kreeg 5,67 procent.
Ook in de grote steden verschuift de macht
De DA werd de grootste partij in Johannesburg, het economische centrum van Zuid-Afrika, en in Tshwane, de gemeente waartoe de hoofdstad Pretoria behoort. Ook in Ekurhuleni, ten oosten van Johannesburg, ging de DA het ANC voorbij. In Kaapstad behield de DA het bestuur.
In Johannesburg draaide de campagne onder meer om de staat van de basisvoorzieningen. Water- en stroomonderbrekingen, slecht onderhouden wegen en afval dat bleef liggen, zorgden ook elders in het land voor frustratie. Daarnaast speelden corruptieschandalen rond het ANC mee in het verkiezingsdebat. Na de uitslag zei ANC-secretaris-generaal Fikile Mbalula dat zijn partij opnieuw naar inwoners moet luisteren en hun vertrouwen moet terugwinnen door de dienstverlening te verbeteren.
De terugval begon vóór deze verkiezingen
Onder Nelson Mandela speelde het ANC een centrale rol in de strijd tegen de apartheid. Bij de eerste democratische verkiezingen in 1994 kwam de partij aan de macht. Ze behield vervolgens dertig jaar haar meerderheid in het nationale parlement. Bij de parlementsverkiezingen van 2024 zakte het ANC tot 40,18 procent en verloor het die meerderheid voor het eerst. De partij van president Cyril Ramaphosa moest daarop met andere partijen een nationale regering vormen.
Coalitiegesprekken bepalen wie de steden bestuurt
In 127 gemeenteraden behaalde geen enkele partij meer dan de helft van de zetels, meldde de kiescommissie. Ook in Johannesburg en Tshwane zullen partijen dus steun bij elkaar moeten zoeken. De DA begint er als grootste fractie aan de gesprekken, terwijl het ANC er nog een rol kan spelen bij de vorming van een meerderheid. Voor inwoners krijgen die onderhandelingen een concrete inzet zodra de nieuwe besturen beslissen over het onderhoud van waterleidingen, wegen en andere lokale voorzieningen.