In één nacht raakten de koelinstallaties op meer dan 700 Franse winkellocaties ontregeld. In sommige installaties liep de temperatuur op tot 50 graden. Winkels moesten verse en diepgevroren producten weggooien, en op minstens vijftien plaatsen ontstond brand. De Franse regering wees op 9 november een cybereenheid van de Iraanse Revolutionaire Garde aan als verantwoordelijke.
Hoe een ontdooicyclus voor grote schade zorgde
In de nacht van 11 op 12 oktober kregen de aanvallers vanop afstand toegang tot de toestellen die de koelkasten en diepvriezers aansturen. Ze wijzigden de instellingen van de ontdooicyclus, die normaal dient om ijsvorming in de installatie tegen te gaan. Door die instellingen te manipuleren, lieten ze de temperatuur sterk oplopen. Voor de getroffen winkels betekende dat dat een deel van hun voorraad verloren ging. Het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken schat de waarde van het verloren voedsel op enkele tientallen miljoenen euro’s.
Ook buiten de supermarktsector vielen slachtoffers. De Franse cyberveiligheidsdienst ANSSI meldt dat onder meer slagerijen, een slachthuis en bedrijven in de voedingsindustrie werden getroffen. Onderzoekers brengen ook aanvallen op apparatuur van enkele kleine Franse waterkrachtinstallaties in verband met dezelfde operatie. Daar bleef de impact volgens ANSSI beperkt.
Waarom Parijs naar Iran wijst
De Franse onderzoekers schrijven de aanval toe aan Shahid Kaveh, een cybereenheid die verbonden is aan de Iraanse Revolutionaire Garde. Ze baseren zich onder meer op de gebruikte digitale infrastructuur, kenmerken van de software waarmee de aanval werd uitgevoerd en sporen van het gebruik van het Perzisch. Volgens het parket van Parijs vonden speurders ook IP-adressen die ze konden koppelen aan toestellen in Iran.
Het parket van Parijs opende een gerechtelijk onderzoek en vroeg internationale arrestatiebevelen tegen de leider van de eenheid en twee van zijn medewerkers. De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot, liet de Iraanse ambassadeur ontbieden. Frankrijk noemt de operatie de eerste grootschalige cybercampagne op Frans grondgebied die uitsluitend op sabotage was gericht. Het wil zijn Europese partners vragen om nieuwe sancties tegen betrokken personen en organisaties.
Ook Belgische supermarkten kregen ermee te maken
Op 2 november werden ook in België en andere Europese landen koelinstallaties getroffen. In de berichtgeving over de incidenten in Frankrijk en elders in Europa duiken onder meer systemen van het Deense bedrijf Danfoss op. Met die systemen kunnen winkels hun koelinstallaties vanop afstand opvolgen en bijsturen. Of Shahid Kaveh ook achter de Belgische aanval zat, is voorlopig onduidelijk. De Franse beschuldiging van 9 november gaat over de aanval van oktober in Frankrijk.