De federale regering heeft nog geen akkoord over de begroting voor 2027. Premier Bart De Wever (N-VA) zei donderdag in de Kamer dat België daardoor voor het tweede jaar op rij dreigt te moeten terugvallen op een noodbegroting. Hij noemde dat een ‘afschuwelijk falen’ en riep zijn coalitiepartners op om verantwoordelijkheid te nemen. Ook zijn eigen toekomst als premier kwam ter sprake.
De Wever verhoogt de druk op zijn coalitiepartners
Tijdens het vragenuurtje van donderdag 5 november sprak De Wever zijn ontgoocheling uit over het uitblijven van een akkoord. De vijf partijen van de federale coalitie — N-VA, MR, Les Engagés, Vooruit en CD&V — moeten het eens worden over de begroting voor 2027 en over maatregelen om het tekort de komende jaren terug te dringen. Zolang die afspraken uitblijven, komt een tijdelijke regeling voor de federale uitgaven dichterbij.
De premier koppelde zijn bereidheid om aan te blijven aan de vraag of de coalitie haar verantwoordelijkheid wil opnemen. Daarmee zette hij zijn partners publiek onder druk om tot een akkoord te komen. Zijn boodschap ging dus ook over de vraag of de vijf partijen samen verder kunnen met hun begrotingsplannen.
Wat betekent een noodbegroting in de praktijk?
Als er bij de start van 2027 geen goedgekeurde begroting ligt, kan de federale overheid werken met voorlopige twaalfden. De uitgaven worden dan tijdelijk begrensd op basis van de vorige begroting. Per maand komt dat in principe neer op een twaalfde van de eerdere uitgavenkredieten. Zo kunnen federale diensten blijven functioneren terwijl de onderhandelingen doorgaan. Voor nieuwe uitgaven is de ruimte beperkter.
Voor burgers zit het verschil vooral in de timing. De federale overheid kan haar lopende werking voortzetten, terwijl beslissingen over nieuwe begrotingsmaatregelen op een politiek akkoord wachten. De voorlopige twaalfden regelen hoeveel de overheid intussen mag uitgeven. De coalitie moet nog bepalen welke ingrepen ze wil doorvoeren om het tekort terug te dringen.
Koning Filip sprak met de vijf partijvoorzitters
Ook koning Filip volgde de begrotingsimpasse. Hij ontving deze week de voorzitters van de vijf regeringspartijen. N-VA-voorzitter Valerie Van Peel ging donderdag langs, nadat de voorzitters van de vier andere coalitiepartijen dinsdag en woensdag waren ontvangen. Die gesprekken vonden plaats in dezelfde week waarin de premier zich in de Kamer over de vastgelopen begrotingsopmaak moest verantwoorden.
Wat ligt er nu op tafel?
De coalitie staat voor twee beslissingen. Op korte termijn moet ze de federale uitgaven vanaf januari regelen als een volwaardige begroting uitblijft. Tegelijk moet ze een akkoord vinden over de maatregelen waarmee ze het begrotingstekort de komende jaren wil terugdringen. Een tijdelijke uitgavenregeling geeft de regering tijd om verder te onderhandelen. Pas bij een begrotingsakkoord wordt duidelijk welke keuzes de vijf partijen samen maken.